Geschiedenis "De Kwebben"

Geschiedenis van “De Kwebben” 

De naam “De Kwebben” duidt hoogstwaarschijnlijk op de poelen die verspreidt over het gebied lagen. Een kweb is volgens de boeken een stuk moerassige grond, met gras begroeid, waar men inzakt als men erover loopt.

 Met het aanleggen van de woonwijk Baarzen en het industrieterrein rond 1965 heeft men,omdat het zo nat was, het landbouwgebied opgehoogd. De grond was afkomstig uit Cromvoirt. Het afval wat in “De Kwebben” gedumpt was is toen naar de afgraving in Cromvoirt vervoerd en maakt nu onderdeel uit van de huidige stort aan het Pepereind. Naderhand werd nog zand aangevoerd van nabij de “hoge hoeve” aan de Bergenshuizensestraat. De zandput die toen ontstond vulde zich met water. Zo ontstond er een grote plas het Kraaiengat. Op advies van de Heidemaatschappij werden er door het hele gebied vijvers aangelegd die als opvangbekkens van overtollig water konden fungeren. Er kwam tevens een gemaal voor het overpompen van water in de Esschestroom. Hierna begon de woonwijk de Baarzen vorm te krijgen.

Een ongeveer 4 hectare groot restant van het oude, natte landbouwgebied bleef bewaard. Het terrein was te moerassig om voor bebouwing in aanmerking te komen. In eerste instantie werd een sportcomplex gepland, genaamd sport en recreatieterrein “De Baarzen”. Dit was in 1968. Het werd begrensd door de Industrieweg (nu Peellandstraat) in het noorden, de Baarzenstraat en Klein Brabant (wat nu Pieter Vreedesingel en Oisterwijkstraat is) in het westen, de spoorweg Boxtel-Vught.aan de oostzijde en het landgoed Beukenhorst aan de zuidzijde. De aanleg van het sport- en recreatieterrein ging na onderzoek van de stichting Bodemkartering Wageningen in 1969 niet door. “De gronden zijn van nature weinig of niet geschikt voor aanleg van sportvelden”, concludeerde men. 

In de jaren ’70 ontstond ondanks het laaggelegen terrein Klein Brabant, een woonbuurt aan de zuidzijde van het gebied. Aan de oostzijde werd de Kempenlandstraat aangelegd. Het gebied tussen de Kempenlandstraat en het spoor kreeg de bestemming industrie. In het overgebleven gebied werden een fietspad en een verhoogd trapveld aangelegd. Het grasland werd verpacht en diende tot 1998 als huisvesting voor een aantal pony’s. Het terrein heeft tot 2012 de bestemming “recreatiegebied” met als officiële naam sport- en recreatieterrein De Baarzen gehad.

 Begin negentiger jaren spreekt men van het ontwikkelen van een heem-of natuurpark De Kwebben. “Natuurpark” wil zeggen dat het een terrein is dat van overheidswege in de natuurlijke staat wordt gehandhaafd. Een heempark is een park waar planten en dieren uit de inheemse flora en fauna ter instructie te bezichtigen zijn. De reden hiervoor is dat het gebied elementen bevat die kenmerkend zijn voor het gebied De Baarzen zoals het vroeger was. Natte weilandjes met houtsingels, slecht doorlatende leemlagen, een kweb, rietvegetatie en voedselarm kwelwater. Bovendien kon men er nog een aantal bijzondere dieren en planten waarnemen zoals waterviolier, wateraardbei, grauwe vliegenvanger, sperwer, kleine vuurvlinder, enzovoort.

In 1998 is gestart met een werkgroep onder de vlag van lokale agenda 21 om het in het slop geraakte plan weer nieuw leven in te blazen. Lokale agenda 21 realiseer plannen ten behoeve van een betere leefwereld voor mens en natuur in de 21e eeuw. De samenwerking tussen ouderen uit de buurt, Jeugdnatuurwacht, stichting Natuur- en Milieugroep Vught, buurtcommissies en de gemeente bleek vruchtbaar. Dit resulteerde in “Natuurpark de Kwebben” zoals het in 2000 werd opgeleverd.

Om de activiteiten van de werkgroep te kunnen voortzetten heeft de werkgroep een convenant gesloten met de gemeente. D.w.z dat de werkgroep jaarlijks een bijdrage krijgt voor de gedane activiteiten.